Trong giai đoạn 2025–2026, thương mại điện tử tại Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh, kéo theo sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt giữa các nhà bán hàng trên Shopee và TikTok Shop.
Tuy nhiên, phía sau những con số doanh thu hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng mỗi tháng là bài toán lợi nhuận ngày càng khó khăn khi chi phí sàn liên tục tăng. Nhiều shop đạt doanh số lớn nhưng biên lợi nhuận thực tế lại rất thấp, thậm chí lỗ dù đơn hàng tăng trưởng tốt.
Vậy đâu là nguyên nhân?
Và giữa Shopee với TikTok Shop, nền tảng nào đang có tổng chi phí vận hành cao hơn trong năm 2026?
1. Tổng Quan Chi Phí Bán Hàng Trên Sàn TMĐT
Hiện nay, chi phí bán hàng trên sàn không chỉ đơn giản là “phí hoa hồng”. Một shop muốn vận hành hiệu quả cần gánh đồng thời nhiều loại chi phí:
- Phí thanh toán
- Phí cố định
- Voucher sàn
- Phí vận chuyển hỗ trợ
- Phí hạ tầng
- Chi phí quảng cáo
- Affiliate/KOL/KOC
- Nhân sự vận hành
- Đóng gói & chăm sóc khách hàng
Điều đáng chú ý là khi cộng toàn bộ các khoản này lại, tổng chi phí thực tế thường chiếm từ 40–70% doanh thu, tùy ngành hàng.
Đây là lý do rất nhiều nhà bán hàng có doanh số cao nhưng lợi nhuận thấp.
2. Phân Tích Chi Phí Shopee 2026
2.1 Chi phí nền tảng Shopee
Theo mức phí mới áp dụng từ 1/5/2026, tổng chi phí nền tảng trên Shopee bao gồm:
| Khoản mục | Mức phí |
|---|---|
| Phí thanh toán | 6% |
| Phí cố định | 13% |
| Voucher Extra | 4% |
| Thuế | 1.5% |
| Phí FreeShip (Pishop) | 1.620đ |
| Phí hạ tầng | 3.000đ |
Tổng chi phí nền tảng:
24,5% + 4.620đ/đơn
Điều này đồng nghĩa:
Nếu shop bán một đơn hàng 100.000đ, riêng chi phí nền tảng đã mất khoảng 29.000đ.
2.2 Chi phí quản lý và marketing Shopee
Ngoài phí sàn, để duy trì khả năng cạnh tranh, phần lớn shop bắt buộc phải:
- Chạy quảng cáo tìm kiếm
- Đẩy khám phá
- Tham gia Flash Sale
- Hỗ trợ voucher
- Thuê affiliate
Chi phí trung bình:
| Khoản mục | Chi phí |
|---|---|
| Quản lý & đóng gói | 5% |
| Quảng cáo | 10% |
| Affiliate | 5% |
Tổng chi phí vận hành:
39,5% + 4.620đ/đơn
Đây mới chỉ là mức trung bình.
Ở nhiều ngành cạnh tranh mạnh như mỹ phẩm, thời trang, đồ gia dụng… chi phí ads có thể vượt 15–20%.
3. Phân Tích Chi Phí TikTok Shop 2026
3.1 Chi phí nền tảng TikTok Shop
TikTok Shop hiện đang tăng trưởng mạnh nhờ mô hình “shoppertainment” — mua sắm kết hợp giải trí. Tuy nhiên, để duy trì hệ sinh thái này, mức phí cũng tăng đáng kể.
| Khoản mục | Mức phí |
|---|---|
| Phí thanh toán | 6% |
| Phí cố định | 16.10% |
| Voucher Extra | 4% |
| Thuế | 1.5% |
| Phí FreeShip | 4.620đ |
| Phí hạ tầng | 3.000đ |
Tổng chi phí nền tảng:
27,6% + 7.620đ/đơn
So với Shopee, TikTok Shop đang cao hơn khoảng:
- 3,1% phí nền tảng
- 3.000đ phí cố định mỗi đơn
3.2 Chi phí marketing TikTok Shop
Khác với Shopee, TikTok Shop phụ thuộc rất lớn vào:
- Video viral
- Livestream
- Affiliate creator
- Booking KOC/KOL
Chi phí trung bình:
| Khoản mục | Chi phí |
|---|---|
| Quản lý & đóng gói | 5% |
| Quảng cáo | 8–10% |
| Affiliate | 5% |
Tổng chi phí vận hành:
45,6% + 7.620đ/đơn
Đây là mức chi phí rất cao đối với các shop chưa có thương hiệu mạnh hoặc chưa tối ưu chuyển đổi nội dung.
4. So Sánh Thực Tế: Shopee Và TikTok Shop
| Tiêu chí | Shopee | TikTok Shop |
|---|---|---|
| Tổng phí nền tảng | 24,5% + 4.620đ | 27,6% + 7.620đ |
| Tổng chi phí vận hành | 39,5% + 4.620đ | 45,6% + 7.620đ |
| Mức phụ thuộc quảng cáo | Cao | Rất cao |
| Phụ thuộc Affiliate | Trung bình | Cao |
| Tốc độ tăng trưởng đơn | Ổn định | Nhanh |
| Khả năng xây thương hiệu | Tốt | Rất tốt |
| Áp lực cạnh tranh giá | Cao | Rất cao |
5. Vì Sao Nhiều Shop Doanh Thu Cao Nhưng Không Có Lợi Nhuận?
Đây là tình trạng phổ biến của nhiều nhà bán hàng hiện nay.
Các nguyên nhân chính:
5.1 Phụ thuộc hoàn toàn vào quảng cáo
Nhiều shop ngưng ads là mất đơn ngay lập tức.
Điều này khiến chi phí chuyển đổi ngày càng tăng.
5.2 Đốt ngân sách affiliate quá mạnh
TikTok Shop tạo ra lượng đơn lớn nhờ creator, nhưng cũng kéo theo:
- Hoa hồng cao
- Tỷ lệ hoàn hàng
- Giá bán bị phá
5.3 Không kiểm soát giá vốn
Một số shop chỉ tập trung tăng doanh thu mà quên:
- Chi phí đóng gói
- Tỷ lệ hoàn
- Hư hỏng
- Nhân sự
- Khuyến mãi
Kết quả là lợi nhuận thực nhận rất thấp.
6. Xu Hướng TMĐT 2026: Không Còn Là Cuộc Chơi “Đốt Tiền”
Giai đoạn 2022–2024 là thời kỳ tăng trưởng nóng.
Nhưng từ 2025 trở đi, các sàn bắt đầu:
- Tăng phí
- Giảm trợ giá
- Siết traffic tự nhiên
- Ưu tiên shop chuyên nghiệp
Điều này khiến thị trường bước sang giai đoạn mới:
“Tối ưu lợi nhuận” thay vì “chạy doanh thu”
Những shop tồn tại lâu dài sẽ là các shop:
- Có thương hiệu riêng
- Có tệp khách hàng trung thành
- Tối ưu vận hành
- Có khả năng sản xuất nội dung
- Kiểm soát tốt dòng tiền
7. Nhà Bán Hàng Nên Chọn Shopee Hay TikTok Shop?
Chọn Shopee nếu:
- Sản phẩm có nhu cầu tìm kiếm cao
- Muốn bán ổn định lâu dài
- Có khả năng tối ưu SEO sàn
- Muốn xây hệ thống bền vững
Chọn TikTok Shop nếu:
- Sản phẩm dễ viral
- Có khả năng làm video/livestream
- Chấp nhận tốc độ xoay vòng nhanh
- Muốn scale doanh số mạnh trong thời gian ngắn
8. Kết Luận
Shopee và TikTok Shop đều là những nền tảng quan trọng trong hệ sinh thái thương mại điện tử hiện nay. Tuy nhiên, chi phí bán hàng đang ngày càng tăng mạnh, đặc biệt ở các ngành cạnh tranh cao.
Nếu không kiểm soát tốt:
- Giá vốn
- Quảng cáo
- Affiliate
- Tỷ lệ hoàn đơn
- Chi phí vận hành
…thì rất dễ rơi vào tình trạng “doanh thu lớn nhưng lợi nhuận nhỏ”.
Trong năm 2026, thành công trên sàn không còn nằm ở việc có nhiều đơn nhất, mà là:
Ai giữ được lợi nhuận tốt hơn sau tất cả chi phí.